skip to Main Content

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือหรือที่เรียกกันติดปากว่าภาคอีสาน มีสภาพภูมิประเทศเป็นที่ราบสูงสลับกับภูเขา โดยสภาพภูมิประเทศมีความแห้งแล้ง ความอุดมสมบูรณ์หากเทียบกับทางภาคกลางอาจจะมีน้อยกว่าเล็กน้อย

ส่งผลทำให้พฤติกรรมหรือนิสัยของพื้นฐานของคนภาคอีสานมีความอดทน รับประทานอาหารง่ายและมีความสนุกสนาน

การแสดงภาคอีสาน สะท้อนให้เห็นถึงจิตใจของคนอีกสานอย่างแท้จริง

ซึ่งการแสดงภาคอีสานเป็นอีกหนึ่งภูมิภาคที่มีความหลากหลายทางด้านวัฒนธรรมเนื่องจากมีเชื้อชาติที่มีความแตกต่างกันแต่สามารถอยู่ด้วยกันได้อย่างลงตัวเช่นชาวภูไท ไทยพวน ชาวไทยลาว เห็นได้จากภาษาที่มีความคล้ายคลึงกันระหว่างภาษาอีสานและภาษาลาวรวมทั้งการแสดงพื้นบ้านก็มีความสอดคล้องและเป็นไปในทิศทางเดียวกัน

สำหรับการแสดงภาคอีสานส่วนใหญ่จะเป็นลักษณะเพื่อความสนุกสนานและเน้นบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวอีสานนับถือแตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่

วัฒนธรรมทางภาคอีสาน จะออกไปทางบูชาสิ่งศักสิทธิ์

เนื่องจากในอดีตชาวอีสานนิยมนับถือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ส่งผลทำให้การแสดงภาคอีสานมีรูปแบบการแสดงที่เน้นไปทางพิธีกรรม บวงสรวงสิ่งที่นับถือ ยกตัวอย่างเช่น การแห่บั้งไฟพญานาคเพื่อเป็นการบวงสรวงและขอฝนจากสิ่งศักดิ์สิทธิ์เพื่อให้มีน้ำเพียงพอในฤดูเพาะปลูกเพราะทางภาคอีสานเป็นอีกหนึ่งภูมิภาคที่ความอุดมสมบูรณ์ของน้ำยังมีน้อยกว่าทางภาคกลาง

สำหรับการแสดงภาคอีสานในปัจจุบันนี้ยังคงมีการสืบทอดและมีความเหนียวแน่นในการอนุรักษ์วัฒนธรรมอันดีของชาวภาคอีสาน ซึ่งได้ยกตัวอย่างมาแล้วนั้นคือ

การแห่บั้งไฟพญานาค

การแห่บั้งไฟพญานาค

ซึ่งในปัจจุบันยังคงเป็นประเพณีที่ได้รับความนิยมและสามารถพบเห็นได้ทั่วไปในแต่ละพื้นที่ของทางภาคอีสาน โดยจะมีการแห่บั้งไฟพญานาคเพื่อใช้ขอฝนด้วย ในการจัดงานแห่บั้งไฟพญานาคของแต่ละหมู่บ้านต่างมีประชาชนในพื้นที่จำนวนมากเข้าร่วมกิจกรรมอย่างเนื่องแน่น

นอกจากนี้ยังมีการแสดงที่สนุกสนานเพื่อเป็นการผ่อนคลายและยังมีการแสดงอื่นๆที่น่าสนใจโดยเราสามารถตรวจสอบได้จากการแสดงพื้นบ้านดังต่อไปนี้

ทั้งหมดนี้คือ… การแสดงภาคอีสาน


– เซิ้งโปงลาง เป็นการแสดงภาคอีสานที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมากโดยสามารถพบเห็นได้ เป็นการแสดงที่มีลีลาท่าทางที่คล่องแคล่วพร้อมกับดนตรีที่มีความเร้าใจ โดยใช้ท่ารำที่ประดิษฐ์ขึ้นให้เข้ากับจังหวะท่วงทำนองของเพลง โดยเพลงจะใช้ดนตรีพื้นบ้านทางภาคอีสานในการบรรเลงสำหรับเครื่องดนตรีที่เรามักจะได้ยินบ่อยนั่นคือ

เครื่องดนตรีโปงลาง

ทำจากไม้เนื้อแข็งนำมาต่อกัน โดยเสียงจะมีความแตกต่างกันคล้ายระนาด

นอกจากนี้ยังมีเครื่องดนตรีที่ใช้ในการแสดงอื่นๆอีกเช่น แคน พิณ ฉาบ ฉิ่ง กลองเป็นการแสดงที่มีเอกลักษณ์ที่มีความสำคัญและเป็นที่จดจำจากผู้พบเห็น

 


– เซิ้งสวิง เป็นการแสดงพื้นบ้านที่บ่งบอกถึงกิจกรรมของชาวภาคอีสานนั่นก็คือการหาปลาโดยใช้อุปกรณ์พื้นบ้านของชาวอีสานก็คือ

“สวิง” ซึ่งเป็นเครื่องมือจับสัตว์น้ำไม่ว่าจะเป็นกุ้ง ปลาตัวเล็ก

สำหรับการเซิ้งสวิงนี้จะมีท่วงท่าการแสดงที่มีความคล่องแคล่วดูกระฉับกระเฉงโดยท่ารำจะแสดงให้เห็นการจับปลาการช้อนปลาและแสดงความดีใจเมื่อสามารถหาปลาได้ เป็นการเล่าเรื่องวิถีชีวิตอีกรูปแบบหนึ่งของชาวอีสาน

 


– ฟ้อนภูไท เป็นการแสดงพื้นบ้านของชาวภูไทซึ่งเป็นชาติพันธุ์หนึ่งในภาคอีสาน สำหรับการฟ้อนภูไทนั้นในอดีตนิยมรำเพื่อถวายพระธาตุเชิงชุมและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ สำหรับในเวลาต่อมาการฟ้อนภูไทสามารถนำมาแสดงในงานรื่นเริง งานมงคล เพื่อให้ความบันเทิงและความสนุกสนานกับผู้รับชม

 


– เซิ้งแหย่ไข่มดแดง เป็นการละเล่นพื้นบ้านของชาวอีสานโดยเป็นการแสดงวิธีการหาไข่มดแดงประกอบท่วงท่าตัวอย่างการแหย่ไข่มดแดงพร้อมกับเพลงประกอบการแสดง สำหรับไข่มดแดงเป็นอีกหนึ่งเมนูที่ชาวอีสานนิยมรับประทาน

 


– ฟ้อนกันตรึม เป็นการแสดงของทางภาคอีสานที่ได้รับอิทธิพลมาจากฝั่งเขมรเนื่องจากบริเวณพื้นที่ทางภาคอีสานมีชาวไทยเชื้อสายเขมรอาศัยอยู่ในเขตภาคอีสานใต้และยังมีการใช้ภาษาเขมรในการสื่อสารเป็นภาษาท้องถิ่นสำหรับการแสดงนี้สามารถเล่นได้ทุกโอกาสไม่ว่าเป็นงานมงคลหรืองานทั่วไปโดยในอดีตการขับร้องและร่ายรำทำเพื่อบวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธิ์หรือในงานพิธีกรรมต่างๆซึ่งไม่มีท่ารำที่แน่นอนแต่จะเน้นความไพเราะของเสียงร้องและความสนุกสนานของดนตรี

โดยใช้เครื่องดนตรีหลักคือกลองกันตรึม

 


– เซิ้งตังหวาย หรือลำตังหวายโดยมีชื่อเรียกมาจากชาวพื้นเมืองในประเทศลาวนั่นก็คือชาวชุมชนตังหวายเป็นการแสดงที่มีความเฉพาะตน

สำหรับในอดีตนั้นการเซิ้งตังหวายแสดงในโอกาสเพื่อการบวงสรวงบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์

เพราะในอดีตใช้ชาวบ้านนับถือภูตผีวิญญาณสิ่งศักดิ์สิทธิ์โดยทำนองเพลงในการแสดงเซิ้งตังหวายจะมีความสนุกสนานไพเราะและมีความเร้าใจผสมผสานกับท่ารำที่อ่อนช้อยและมีความสวยงามทำให้ผู้ชมได้เพลิดเพลินไปกับการแสดงชุดนี้

 

สำหรับการแสดงภาคอีสานโดยส่วนใหญ่สามารถสังเกตได้ว่านิยมแสดงเพื่อบวงสรวงบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวบ้านในพื้นที่นั้นๆนับถือ ไม่ว่าจะเป็นภูตผีวิญญาณ เทวดา จอมปลวก เทวาลัย

ส่งผลทำให้การแสดงหลายชนิดของทางภาคอีสานเน้นไปในเรื่องพิธีกรรมและการบูชา

รองลงมาคือการแสดงที่มีความสนุกสนานเป็นไปตามบุคลิกและอุปนิสัยของชาวอีสานที่รักความสนุกสนานและนิยมผ่อนคลายเรียกได้ว่า… การแสดงภาคอีสานสามารถบ่งบอกตัวตนและวัฒนธรรมของชาวภาคอีสานได้เป็นอย่างดี

Back To Top